Түр хүлээнэ үү...

Аяллын мэдээллийг татаж байна

Аяллын тухай

Их эзэн Чингис хааны түүх домгийн өлгий Дадал сум нь анх 1925 онд байгуулагдсан түүхтэй. Тус сумын Баян-Овоо, Агац, Онон, Балж гэсэн 4 багт нийт 741 өрхийн 2678 хүн амьдардаг. Хүн амын зонхилох хувийг буриад ястан эзэлдэг. Сумын төв Баян-Овоо баг нь үзэсгэлэн төгс Баян-Овоо уулын энгэр бэл, домогт Дэлүүн болдгийн дэргэд, Балжийн голын урд байрладаг. Сумын нутаг нь Хэнтий нурууны зүүн захын уулс, Эрээний нуруу, Онон голын ай савд оршино. Баянхаан, Дадал, Баян-Овоо, Цагаандэлгэр, Сантайхаан, Дэлүүнболдог, Бурханхалдун зэрэг байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн, тахилгат уулнууд байдаг. Дадал сум нь далайн түвшнээс дээш 800 метрийн өндөрлөгт оршино. Хамгийн нам дор цэг нь Онон – Балжийн бэлчир, хамгийн өндөр цэг нь 1513 м өндөр буюу Балжийн тохойд орших Сөөгтийн эхний Бугат уул юм. Дагуурын хээррүү түрж орсон Сибирийн ой тайгын өмнөд сэжүүрт орших өвөрмөц тогтоцтой, амьтан, ургамлын олон янз байдлаар баялаг боловч маш эмзэг байгаль орчин бүхий нутаг юм. Тус сум нь Монгол орны зүүн хойно, замын бартаа ихтэй зах хязгаар, Улаанбаатар хотоос 600 км, Өндөрхаан хотоос (аймгийн төв) 270 км зайд оршино.Сумын нутаг нь хойд талаараа ОХУ, зүүн талаараа Дорнод аймгийн Баян-Уул сум, урд талаараа Хэнтий аймгийн Норовлин сум, баруун урд талаараа Баян-Адрага сум, баруун талаараа Биндэр сумдтай хиллэдэг. Дадал сумын нутаг нь чийгэрхэг сэрүүн уур амьсгалтай, зундаа халуун өвөлдөө цас их унадаг. Сүүлийн 10 жилийн дунджаар өвлийн сард дундажаар 3,2 мм, хавар 12, 2мм, зундаа 104,8 мм, намартаа 17,6 мм хур тунадас унаж, өвөл цасан бүрхүүлийн зузаан 40 см орчим хүрдэг.Өвлийн 3 сарын дундаж температур -19,3 СЗуны 3 сарын дундаж температур 17 Сжилийн дундаж салхины хурд 4-6 м/сжилийн хур тунадасны нийлбэр 400-500 мм.

Аяллын хөтөлбөр

Day 1

1 өдөр

УЛААНБААТАР – ЧИНГИС ХОТ – ДАДАЛ СУМ Өглөө эрт манай хөтөч буудлаас аваад эзэн Чингис хааны өлгий нутгийн зүг замдаа гарна. Энэ өдөр бид Хэнтий аймгийн төв Чингис хотоор дайран, нийт 570 орчим километр замыг туулж Дадал сумын ойролцоо байрлах байгалийн үзэсгэлэн дунд орших жуулчны бааздаа хүрэлцэн ирнэ. Дадал суманд өдгөө Монгол угсааны нэгэн онцлог төлөөлөл болох Буриад зон олон зонхилон амьдардаг бөгөөд уг газраас бид буриад зоны ахуй амьдралыг үзэж тольдож болох билээ. Оройн хоолоо идээд Хол замын алжаалаа тайлж амарцгаана.

Day 2

2 өдөр

ЧИНГИС ХААНЫ ТҮҮХЭН ДУРСГАЛТ ГАЗРУУДААР АЯЛАХ Өглөөний цайгаа уусны дараа Онон, Балжийн байгалийн цогцолборт газраар аялж, доорх түүхэн дурсгалт газар, байгалийн сайхнаар аялна. Чингис хааны гэрэлт хөшөө Домогт Дэлүүн Болдог Хажуу булгийн рашаан Анчин Баавайн ангийн гэр музей Аяллын төгсгөлд Дадал сумын төвөөр алхаж нутгийн иргэдийн ахуй амьдралыг тольдож, нутгийн дэлгүүрээр орж орон нутгийн бренд бүтээгдэхүүнийг сонирхон, худалдан авалт хийх боломжтой. Оройн жуулчны бааздаа ирж амарцгаана.

Day 3

3 өдөр

БАЯН-АДРАГА - БИНДЭР СУМ - НАРСАН ОЙН ХҮРЭЭЛЭН Өглөөний цайгаа уусны дараа Баян-Адрага сумын зүг аялал үргэлжлэн тус сумын нутагт байх Хүннүгийн үеийн Дуурлиг нарсны булш болон Монгол төрийн үе үеийн түүхийг бүтээлцсэн их хатдад зориулсан хүндэтгэлийн өргөө цогцолбортой танилцана. Монголын сүүлчийн хаан VIII Богд Жавзандамба хутагтын хатан Ц.Дондогдулам, Н.Гэнэнпэл нар энэ нутагт төрж өссөн юм. Үдээс хойш бид Биндэр сумыг зорин хөдөлж тус сумын Цагаан нуурын хөвөөнд байрлах 4м 10 см өндөртэй Тогорууны хөшөө, байгалийн үзэсгэлэнт Яргуйт хавцал, амар амгалан орчинг бүрдүүлсэн Нарсан ойн хүрээлэнд зочилно. Өдрийн төгсгөлд Онон мөрний хөндийд байрлах жуулчны баазад хүрэлцэн ирж, оройн хоолоо идээд амарцгаана.

Day 4

4 өдөр

РАШААН ХАД – БАЛДАН БЭРЭЭВЭН ХИЙД Аяллаа цааш үргэлжлүүлэн Рашаан хадны дурсгалд хүрэлцэн ирнэ. Рашаан хаднаа ан амьтан, хүнийг зургийг цоолборлон зурж, овгийн хэдэн зуун тамгыг сийлсэн байхаас гадна Кидан, Араб, Перс, Түвд, Хятад, Монгол бичгээр 20 гаруй бичээсийг бичиж үлдээжээ. Бид байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн Жаргалантын голын хөвөөнд байрлах гэр буудалд хүрэлцэн ирж өдрийн хоолоо идээд хэсэг амарна. Үдээс хойш бид цагтаа Ар халхын Утай Гүмбэн хэмээн алдаршиж байсан Балдан Бэрээвэн хийдэд зочилж, ажил, амьдралаа даатган сүсэглэж, хийдийн түүх дурсгалтай танилцана.

Day 5

5 өдөр

ХАР ЗҮРХНИЙ ХӨХ НУУР - УЛААНБААТАР Өнөөдөр бид Тэмүүжинг Хамаг Монголын хаан Чингист өргөмжилсөн түүхэн дурсгалт газар болох Хар зүрх хайрхан, Хөх нууртлуу очих болно. Энэхүү байгалийн үзэсгэлэн бүрдсэн түүхт газартай танилцаад бид үдээс хойш Улаанбаатар хотын зүг хөдөлнө. Монгол орныхоо үзэсгэлэнт байгаль, түүхэн дурсгалт газруудтай танилцсан бидний аялал Улаанбаатар хотод ирээд дуусна.