Түр хүлээнэ үү...

Аяллын мэдээллийг татаж байна

Аяллын тухай

Дундговь аймгийн Өлзийт сумын нутаг дахь Дэл уулнаас баруун хойно орших эгц цавчим мөргөцөг. Нүдэнгийн говиос тод сайхан харагддаг. Цагаан суварга бол эрт цагт том нуур байсны ул мөр юм. Урт удаан хугацаанд нуурын ус ширгэхэд түүний ёроолын элдэв шаварлаг үе давхаргатай хурдас ил гарч ирсэн. Тэрхүү шаварлаг хурдас зүүн талаасаа он цагийн явцад хур бороо, үерийн усанд идэгдэж өөрчлөгдсөөр эрэг ганга үүсгэж, өвөрмөц сонин хэлбэр дүрстэй болсоор иржээ. Цагаан суварга тогтоцын хамгийн өндөр цэг нь д.т.д 1327 метр болдог. Газрын гадарга нь хуурай сайр, жалга гангаар ихээхэн хэрчигдэж хад чулуу мэт бэхэжсэн байдаг. Эдүгээ өргөөшөө 6000 метр хүртэл үргэлжлэх бөгөөд хоёр зах руугаа намсдаг. Голын хэсэгтээ 8-10 давхар байшинтай тэнцэх хэмжээнд өндөрсөж эгц цавчим босоо хана болон тогтсон байдаг. Цагаан суварга нь зүүн талаасаа сүрлэг сайхан харагддаг бөгөөд баруун талаасаа огт харагддаггүй. Өглөө нар мандах агшинд Цагаан суваргын шавар тогтоц ер бусын үзэсгэлэн төгөлдөр байгалийн өнгийг гайхуулдаг учраас зорин ирсэн хэн бүхэн дуу алдан хүлээж авдаг. Орой нар шингэх үед ч доош үргэлжлэх хөндийтэй уусан солонгорсон өнгө үзэмжийг харуулдаг. Говь гэдэг үгийг сонсоод ихэнх хүмүүс элсэн цөлөөр төсөөлдөг. Гэтэл гайхамшигт говийн олон янз байдлыг нүдээр үзэхээс нааш ямархуу сэтгэл догдлуулж, бахдал төрүүлэн, зүрх аргамжих газар вэ гэдгийг ойлгодоггүй. Мөнх ногоон арцаар хормойлуулж, мяралзах горхиор эмжүүлсэн Ёлын ам, асах дөл мэт үзэсгэлэнт Баянзаг, говийг хэрэв далай хэмээвээс давалгаатан мяралзах Хонгорын элс гээд говь нутгийн гайхамшигийг багтаасан аялалдаа таныг урьж байна.

Аяллын хөтөлбөр

Day 1

1 өдөр

УЛААНБААТАР – БАГА ГАЗРЫН ЧУЛУУ Монголчуудын дунд хэдийнээ Марс гараг хэмээн алдаршсан говь нутгийн үзэсгэлэнт байгалиар аялах аялал маань ийнхүү эхэлнэ. Энэ өдөр бид 320 км замыг туулж Онгийн хийдэд очиж тэндээ амарцгаана. Зам зуурт Бага газрын чулуу уулыг үзнэ. Далайн түвшнээс дээш 1700 орчим метрийн өндөр, цул боржин чулуун уул нь үзэх зүйлс туйлын ихтэй содон газар юм. Уулын баруун хойд хэсэгт байрлах Жаргалантын агуй, нүдний рашаан, Сүмийн туурь зэрэг байгалийн содон тогтоцуудыг үзэж сонирхоод өдрийн хоолоо идэцгээнэ.

Day 2

2 өдөр

ОНГИЙН ХИЙД Өглөөний цайны дараагаар Онгийн хийдийн зүг хөдөлнө. Өмнийн цэнхэр говийн хилийг давахын өмнө Дундговь аймгийн Сайхан-Овоо сумын нутагт байрлах Онгийн хийдийн туурьт явж очно. Хангайн нуруунаас эх авч өмнө зүгийг чиглэн урсах Онгийн голын эрэгт байрлах уг хийд нь тэртээх 1700 – аад оны үед баригдаж байсан. Ид үедээ 1000 гаран лам шавьлан суудаг халхын томоохон хийдүүдийн нэг байсан боловч 1939 оны хэлмэгдүүлэлтээр бүрэн устаж, 200 гаруй лам цаазлуулсан гашуун түүхтэй. Оройн хоолоо онгийн хийд орчимд идээд хийдийн тууриар явган аялал хийж ойр орчмын үзэсгэлэнт байгальтайгаа танилцаад 1 цаг орчим явган аялал хийсний дараагаар байрлах газраа очин амарцгаана.

Day 3

3 өдөр

БАЯНЗАГ Өглөөний цайны дараагаар бид Баруун Сайхан уулыг Уужимын амаар сэтлэн гарч уулыг бараадан явсаар Улалзах цонж буюу Баянзагт явж очно. Говийн хамгийн үзэсгэлэнт газруудын нэг болох уг цав нь Цагаан суваргыг бодвол харьцангуй том бөгөөд дөл улаан өнгөтэй, шаварлаг хурдасаас тогтдог. Нар жаргах үеэр дүрэлзэж буй мэт харагддаг тул гадныхан асч буй толгод хэмээн нэрлэдэг. Эргэн тойрондоо говийн заган ойтой. Урьд цагт 1000 тэмээ туугаад ороход тэмээний бараа ч харагддаггүй байсан хэмээн нутгийхан хуучилдаг. Нар жаргах үеээр цаваар явган аялал хийж, Баянзагийн эргээс наран жаргахыг тольдоод орой нь буудаллах газраа очин амарцгаана.

Day 4

4 өдөр

ХОНГОРЫН ЭЛС Говь нутгийн хамгийн том элсэн манхан болох Хонгорын элсийг зүг явцгаана. Хонгорын элс уртаашаа 180км сунан тогтсон. Хамгийн өндөр цэгтээ зуун тэмээ давхарласан дайны өндөр. Хамгийн содон хэсэг болох Дуут манхан нь хуурай, салхитай үед онгоцны хөдөлгүүр мэт дуу гаргадаг байна. Хормойгоос нь хонгорын гол эх аван урсдаг. Богинын говийн хамгийн чухал хэсэг болох баянбүрд олон амьтны ундаалах газар болон урсдаг. Гурван сайхан болоод Зөөлөний нуруу дунд орших өргөн хөндийг гатлан Хонгорын элсний ойролцоо өдрийн хоолоо идээд говийн халуун нар буух хүртэл хэсэг амарцгаана. Үдээс хойш нутгийн малчин айлд зочилж тэмээ унаж үзнэ. Дараагаар нь Сэрүүн булаг хэмээх газрын баянбүрдийг үзэж сонирхоод цааш явсаар Дуут манханы хормойд ирнэ. Эндээс их цөлийн ноён оргил руу авиралт хийж говь нутагт нар жаргахыг харна. Орой нь буудаллах газраа ирж амарна.

Day 5

5 өдөр

ЁЛЫН АМ Тэртээх алтайн уулсын үзүүр Гурван сайхан уулын хамгийн үзэсгэлэнт хэсэг болох Ёлын амыг нүдээр үзэж биеээр мэдрэхээр замдаа гарцгаана. Говь л бол элсэн манхан хэмээх аялагчдын сэтгэгдэлд тэс өөр өнцгийг авчирдаг энэхүү газар нь далайн түвшнээс дээш 2900 орчим метр өндөр. Ёлын амны хавцлын хамгийн нарийн хэсэгт мөнхийн нар тусдаггүй, мөнх цастай байсан боловч сүүлийн үед дэлхийн дулаарал, цаг уурын өөрчлөлтөөс шалтгаалан мөс нь хайлж эхэлжээ. Энэ өдөр нийтдээ 5 километр орчим явган аялал хийх тул аяны хувцас, гутлыг тохируулан бэлдэх хэрэгтэй. Мөнх ногоон арч, цул боржин хад, нэн ховор ёл шувуудын халин нисэх үзэмжээр чимэглэсэн Ёлын ам говь нутагт зочилсон хэн бүхний зүрхэнд үүрд үлддэг жамтай. Ёлын аманд хийсэн аялалаа дуусаад буудаллах газраа ирж амарна.

Day 6

6 өдөр

ЦАГААН СУВАРГА Цагаан суварга, түүний ойр орчим нь эрт цаг далайн ёроол байсан хэдий ч эдүгээ далайн түвшнээс дээш 1600 орчим метрийн өндөрт оршидог. Газрын гадаргаас 70 орчим метр өндөр эгц цавчим мөргөцөг нь алсаас тольдоход суварга мэт үзэгдэх тул Цагаан суварга хэмээн нэрлэжээ. Газрын шүлтийн метал нь уг хэсгийн хөрсөнд нөлөөлж солонгорон харагдах нь туйлын үзэсгэлэнтэй. Цагаан суваргад 1 цаг орчим явган аялал хийсний дараагаар буудаллах газраа очин амарцгаана.

Day 7

7 өдөр

ЦАГААН СУВАРГА – УЛААНБААТАР Өглөөний цайгаа уусны дараагаар Улаанбаатар хот руу буцна. Хотод ирээд аялал маань дуусна.